Na stronie Frequently Asked Questions znajdziecie Państwo odpowiedzi na różne pytania dotyczące planów wynikowych. Więcej informacji oraz przykłady planów wynikowych zamieszczamy w sekcji Materiały dodatkowe >> plany wynikowe. 1. Czym jest planowanie wynikowe? Planowanie wynikowe jest pojęciem ściśle związanym z ewaluacją osiągnięć uczniów oraz standardami wymagań. Istotą planowania wynikowego jest pomoc przy ocenianiu ucznia. Planowanie wynikowe jest częścią
trzyetapowego planowania pracy nauczyciela:
- planowanie kierunkowe - obejmuje planowanie roczne lub semestralne
- planowanie wynikowe - obejmuje dział/większą jednostkę tematyczną
- planowanie metodyczne - dotyczy konkretnej jednostki lekcyjnej
2. Co zawiera plan wynikowy?
Plan wynikowy zawiera:
- tytuł rozdziału/tematy lekcji z danego działu
- słownictwo
- gramatykę
- osiągnięcia ucznia na dwóch poziomach: podstawowym i ponadpodstawowym, ścieżki międzyprzedmiotowe, zgodność z wymogami reformy
3. Co jest podstawą konstrukcji planu wynikowego? Podstawą konstrukcji planu wynikowego jest czynnościowy model treści nauczania:
- cele nauczania opisują zamierzone osiągnięcia ucznia - są precyzyjnym opisem umiejętności ucznia (sklasyfikowane m.in. przez B. Blooma i B. Niemierko), nazywane TAKSONOMIĄ ABC
- wymagania programowe, które formułujemy na podstawie programu nauczania, różnicujemy zakładając, że nie uda się utrzymać dostatecznie wysokiego poziomu wobec wszystkich uczniów.
4. Czego dotyczą poszczególne cele nauczania ABC
Osiągnięcia uczniów w planowaniu wynikowym są przedstawione w kategoriach operacyjnych i oznaczone wg taksonomii celów ABC prof. B. Niemierki.
Cele poszczególnych kategorii dotyczą:
A - zapamiętywania wiadomości
B - rozumienia wiadomości
C - stosowania wiadomości w sytuacjach typowych
D - stosowania wiadomości w sytuacjach problemowych Cele kategorii D nie znajdują bezpośredniego odniesienia do początkowych etapów kształcenia, ponieważ dotyczą analizy, syntezy, wartościowania i oceny.
Operacjonalizacja celów oznacza skierowanie ich na ucznia i czynności, np. uczeń wie..., uczeń przekształca..., uczeń czyta..., uczeń pamięta...
5. Co oznaczają standardy osiągnięć poziomu P i PP?
Plany wynikowe zostały podzielone na dwa poziomy - podstawowy P i ponadpodstawowy PP, które zawierają poszczególne cele operacyjne (czyli to, co uczeń musi opanować) oznaczone wg taksonomii ABC prof. B. Niemierki.
Uczeń spełniający standardy poziomu P może otrzymać najwyżej ocenę dostateczną, a standardy poziomu PP od oceny dobrej wzwyż.
6. Dlaczego plany nie wskazują konkretnej oceny?
Dokładniejsze zróżnicowanie na oceny zależy od poprawności wypowiedzi, bogactwa leksykalnego, stopnia samodzielności oraz od innych kryteriów, branych pod uwagę indywidualnie przez nauczyciela przy ocenianiu. Można rozbudować plan o rubrykę Formy sprawdzania wiadomości, w której nauczyciel zaplanuje sposoby kontroli zdobytej przez uczniów wiedzy oraz stopnia opanowania umiejętności (sprawdziany, testy, wypowiedzi ustne i pisemne, dodatkowe projekty itp.) indywidualnie do potrzeb i możliwości konkretnego zespołu klasowego oraz zgodnie z obowiązującym w danej szkole wewnątrzszkolnym lub przedmiotowym systemem oceniania (np. skala procentowa, kryteria oceny wypowiedzi ustnej i pisemnej).
7. Czym różnią się plany wynikowe od rozkładów materiału? Plany wynikowe pozwalają nauczycielowi skutecznie planować pracę pedagogiczną nie według treści nauczania, tak jak do tej pory robiły to tradycyjne rozkłady materiału, ale według przewidywanych osiągnięć ucznia.
Plan wynikowy, prezentując to, co uczeń powinien wiedzieć i umieć po każdym dziale, przedstawia rzeczywiste wyniki uczenia się i koncentruje na uczeniu w sposób indywidualny. To przecież uczeń jest najważniejszy w procesie kształcenia i to jego postępy i osiągnięcia powinny stanowić podstawę do planowania pracy dydaktycznej, a nie ilość materiału "do przerobienia". Takie planowanie, opisujące zamierzone efekty kształcenia, jasno określa cele, do których nauczyciel powinien dążyć oraz precyzyjnie formułuje to, czego oczekujemy od uczniów. Takie określenie wymagań jest bardzo istotne zarówno dla uczniów, jak i ich rodziców.
Nie znaczy to oczywiście, że w planie wynikowym nie ma miejsca dla treści programowych. Są one jednak ujęte w sposób operacyjny, tzn. przedstawione w postaci jasno określonych standardów wymagań tego, co uczeń wie i umie na określonym poziomie.
Rozkład materiału:
- planowanie pracy z punktu widzenia nauczyciela (ilość materiału "do przerobienia") Zapis w rozkładzie materiału (cele formułowane ogólnie) wprowadzenie czasu Present Simple
- brak nadzoru nad efektywnością pracy nauczyciela
- uniwersalny, pasujący do wszystkich zespołów klasowych na danym etapie kształcenia Plan wynikowy:
- planowanie z punktu widzenia ucznia (przewidywanie osiągnięć ucznia na poszczególnych etapach nauki), zapis w planie wynikowym (cele formułowanie czynnościowo/operacyjnie) uczeń zna zasady użycia czasu Present Simple/potrafi zapytać kolegę, czym zajmują się na co dzień jego najbliżsi
- mierzalne efekty pracy nauczyciela
- dostosowany do indywidualnych potrzeb i możliwości zespołu klasowego
8. Czy plany wynikowe zawsze mają taką sama formę?
Nie, plany wynikowe nie muszą mieć zawsze takiej samej formy. Proponowane plany wynikowe są jedynie punktem wyjścia do konstruowania własnych planów, w zależności od indywidualnych możliwości uczniów, specyfiki zespołu klasowego, ilości godzin zajęć dydaktycznych, określających zakres realizowanego materiału i innych czynników, warunkujących realizację programu nauczania.
Ponieważ plan wynikowy jest podrzędny w stosunku do innych dokumentów, takich jak podstawa programowa, program nauczania, wewnątrzszkolny oraz przedmiotowy system oceniania i musi być zgodny z ich założeniami. 9. Czy plany wynikowe proponowane przez Pearson Longman mogą być wykorzystane do innych podręczników? Plany wynikowe zostały stworzone do konkretnego podręcznika i poziomu tego podręcznika. Tak więc mogą być wykorzystane tylko w odniesieniu do tego tytułu. Mogą być natomiast modyfikowane do potrzeb danej grupy uczniów lub do założeń obowiązujących i nadrzędnych do nich dokumentów wewnątrzszkolnych. 10. Jaka jest podstawa prawna do sporządzania planów wynikowych? Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych. (Dz. U. z 2001 r. Nr 29, poz. 323) obliguje nauczycieli do sformułowania (zatem zaplanowania) wymagań edukacyjnych i podania ich do wiadomości uczniom oraz ich rodzicom.
Plan wynikowy jest podrzędny w stosunku do innych dokumentów, takich jak podstawa programowa, program nauczania, wewnątrzszkolny oraz przedmiotowy system oceniania i musi być zgodny z ich założeniami.
11. Gdzie znaleźć więcej informacji?
- Rozporządzenie MEN z dnia 21.03.2001 w sprawie zasad oceniania, klasyfikowania, promowania uczniów i słuchaczy...
- Bolesław Niemierko "Między oceną szkolną a dydaktyką. Bliżej dydaktyki". Warszawa 2001
- Bolesław Niemierko "Pomiar wyników kształcenia". Warszawa 1999
- Richard I. Arends, "Uczymy się nauczać". Tłum. K. Kruszewski, Warszawa 1995, WSiP
- Julian Ochenduszko, Planowanie pracy dydaktycznej nauczyciela. Poradnik. Biblioteczka Reformy Oświatowej, Bydgoszcz 1997, WOM
- Decker F. Walker, Jonas F. Soltis "Program i cele kształcenia". Tłum. K. Kruszewski, Warszawa 2000, WSiP
|
